Éire ag Comhthionól Ginearálta na NA
Beidh Éire ag glacadh páirt i bpríomhdhíospóireachtaí ar an aeráid, ar choinbhleacht agus ar shláinte dhomhanda ag UNGA (78ú seisiún).
Cad é atá i gceist le Comhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe?
Is é Comhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe (UNGA) príomhorgán ceaptha beartas na Náisiún Aontaithe.
Tá guth agus vóta ag beagnach gach tír ar domhan, 193 san iomlán - ón gceann is mó go dtí an tír is lú – ar shaincheisteanna a bhaineann le síocháin, cobhsaíocht agus inbhuanaitheacht.
Tagann ceannairí domhanda le chéile uair sa bhliain i mí Mheán Fómhair chun díospóireacht agus plé a dhéanamh ar shaincheisteanna a théann i bhfeidhm orainn go léir ag Díospóireacht Ghinearálta UNGA.
Seachtain Ardleibhéil UNGA 2023
Beidh Seachtain Ardleibhéil UNGA ar siúl i mbliana ón 18 - 22 Meán Fómhair. Is é seo tús an 78ú seisiún de Chomhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe (UNGA78).
Tá ár mbeartas eachtrach fréamhaithe i gcreideamh san iltaobhachas. Is uair chinniúnach idirnáisiúnta d'Éirinn í Seachtain Ardleibhéil UNGA. Is fóram ríthábhachtach é chun díospóireacht, plé agus aontú a dhéanamh ar bhealaí chun domhan níos síochánta, níos rathúla agus níos inbhuanaithe a thógáil.
Conradh na Náisiún
Tá UNGA78 ar siúl agus Éire ag comóradh ‘100 bliain de Chothú na Síochána', comóradh céad bliain di ag gabháil isteach i gConradh na Náisiún.
Sonraíonn tiomantas domhain do bheith ag obair de mheon comhoibrithe agus meas ar a chéile tar éis rannpháirteachas na hÉireann leis an domhan ó shin i leith.
Cén ról atá ag Éirinn ag UNGA78?
Beidh Éire ag glacadh páirt i bpríomhdhíospóireachtaí ar an aeráid, ar choinbhleacht agus ar shláinte dhomhanda ag UNGA78.
Tá ról ceannaireachta againn sa Chruinniú Mullaigh um Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe (SDGanna). Is ionstraim ríthábhachtach iad na SDGanna le haghaidh freagairt dhomhanda aontaithe, agus tarraingíonn siad aird ar idirnascthacht na ndúshlán domhanda. Léiríonn siad an chaoi nach mór dár bhfreagraí a bheith comhoibritheach agus aontaithe freisin.
Cad iad na Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe?
Is é UNGA na bliana seo pointe leath bealaigh de na Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe (SDGanna). In 2015, chuir Ard-Rúnaí na Náisiún Aontaithe de chúram ar Éirinn agus ar an gCéinia an domhan a thabhairt le chéile chun plean a chomhaontú chun dul i ngleic le dúshláin dhomhanda faoi 2030.
17 sprioc atá sna SDGanna le 169 cuspóir a d'aontaigh gach 191 ballstát de chuid na Náisiún Aontaithe a ndícheall a dhéanamh lena mbaint amach faoi 2030. I measc na spriocanna tá:
- deireadh a chur leis an mbochtaineacht
- deireadh a chur leis an ocras
- comhionannas inscne a chinntiú
- a chinntiú go bhfuil fáil ag gach duine ar oideachas.
An dul chun cinn go dtí seo
Is é an Cruinniú Mullaigh um SDG an phríomhchuid de UNGA i mbliana. Déanfaidh sé seo athbhreithniú ar an dul chun cinn go dtí seo agus aontóidh sé bealach chun cinn don dara leath den tionscadal. Tugadh an ról d'Éirinn, in éineacht le Catar, dearbhú polaitiúil a fháil i dtreo na SDGanna a bhaint amach faoi 2030.
Níl ach seacht mbliana fágtha, agus tá go leor de na spriocanna as marc. Tá sé riachtanach teacht le chéile ag UNGA78 chun fuinneamh polaitiúil agus tiomantas sna SDGanna a spreagadh arís.
Cothroime agus comhionannas
Beidh go leor díospóireachtaí gaolmhara ar siúl ag UNGA78 maidir le córais bia, athrú aeráide agus an tsíocháin agus an tslándáil. Téann gach ceann acu sin i bhfeidhm ar na milliúin daoine ar fud an domhain.
Tabharfaidh Éire ár luachanna maidir le cothroime, comhionannas, dlúthpháirtíocht chuig na díospóireachtaí sin.
Tosaíochtaí na hÉireann ag UNGA78
Is é an chéad tosaíocht atá ag Éirinn ag UNGA a chinntiú go ndéanfar dul chun cinn maidir le dul i ngleic le cuid de na saincheisteanna is práinní dár gcuid.
Is iad na príomhcheisteanna a mbeimid ag iarraidh tionchar a imirt orthu ná:
Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe
Beidh Éire ag comhéascú an dearbhaithe pholaitiúil ar thodhchaí na SDGanna.
An Úcráin
Beidh tacaíocht dhaingean na hÉireann don Úcráin mar fhócas dár n-ionchuir le UNGA78.
Sláinte dhomhanda
Beidh ról gníomhach ag Éirinn i ndíospóireachtaí maidir le hullmhacht níos fearr agus freagairtí ar phaindéimí amach anseo.
Aeráid
Mar chuid den phrapáil a fhad le COP28, féachfaidh Éire le tionchar a imirt ar dhíospóireacht ar ghníomhú ar son na haeráide agus ar mhaoiniú aeráide.
Slándáil bia agus ocras
De réir mar a mhéadaíonn ocras domhanda, beidh ról ceannaireachta na hÉireann maidir le bia agus ocras mar chuid lárnach dár rannpháirtíocht UNGA.
Grianghraif ó Éirinn ag Seachtain Ardleibhéil UNGA78
Éire ar Chomhairle Slándála na NA
Bhí Éire ar Chomhairle Slándála na Náisiún Aontaithe don téarma 2021-2022.
Na Náisiúin Aontaithe i Nua-Eabhrac
Buanmhisean na hÉireann chuig Na Náisiúin Aontaithe, Nua-Eabhrac
Na Náisiúin Aontaithe sa Ghinéiv
Buanmhisean na hÉireann chuig Na Náisiúin Aontaithe, An Ghinéiv